Bəşər tarixində ən qanlı faciələrdən biri - 1918-ci ilin mart soyqırımıları

"18-ci əsrdən başlayaraq minlərlə günahsız azərbaycanlı ermənilərin planlı şəkildə davam edən soyqırımı siyasətinin qurbanı olub. Onların Azərbaycan xalqına qarşı kütləvi qətliamları, azərbaycanlıların öz tarixi torpaqlarından kütləvi surətdə deportasiyası, şəhər və kəndlərimizin dağıdılması, tarixi adlarının dəyişdirilməsi siyasəti bütün 20-ci əsr boyu da davam edib".

Bu sözləri Gundem.today-a açıqlamasında Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin üzvü, deputat Səbinə Salmanova deyib.

O bildirib ki, 1918-ci ilin mart soyqırımıları öz amansızlığına və miqyasına görə təkcə Azərbaycan tarixində deyil, bəşər tarixində də ən qanlı faciələrdən biridir:

"Əllərinə düşən fürsətdən istifadə edən ermənilər uşaq, qoca, qadın demədən minlərlə insanı qılıncdan keçiriblər, diri-diri yandırıblar. Erməni daşnakları və bolşeviklər Bakıda, Şamaxıda, Qubada, Qarabağda, Zəngəzurda, Naxçıvanda, Lənkəranda, Gəncədə və digər bölgələrimizdə azərbaycanlı əhaliyə qarşı ağlasığmaz vəhşiliklər törədərək on minlərlə günahsız insanı xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirib, kəndləri yandırıb, sakinləri yurd-yuvalarından didərgin salıblar. 1918-1920-ci illərdə azərbaycanlılara qarşı həyata keçirilən soyqırımı nəticəsində indiki Ermənistan ərazisində, yəni Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan əhalinin çox böyük hissəsi, təxminən 500 mindən çox insan vəhşicəsinə öldürülüb, yaxud öz dədə-baba torpaqlarından qovulub, milli mədəniyyət abidələrimiz dağıdılıb və ya məhv edilib".

"Beynəlxalq hüquqa əsasən, soyqırımı bəşəriyyətin amansız faciəsi, sülh və insanlıq əleyhinə törədilən ən dəhşətli cinayət hesab olunur. Soyqırımı anlayışının hüquqi mənası 1948-ci ildə BMT Baş Assambleyasının qəbul etdiyi "Soyqırımı cinayətinin qarşısının alınması və ona görə cəzalar haqqında" Konvensiyası ilə müəyyən edilib və hər hansı milli, etnik, irqi və ya dini qrupların tam yaxud qismən məhv edilməsi niyyəti ilə törədilən hərəkətlərdir. Bu hərəkətlərə qrup üzvlərinin öldürülməsi, onlara ciddi fiziki və ya psixoloji zərər yetirilməsi, həyat şəraitinin məhvə yönəldilməsi, doğumların qarşısının alınması və uşaqların zorla başqa qrupa verilməsi kimi əməllər daxildir. Konvensiya həmçinin dövlətlərə bu cinayətin qarşısını almaq və günahkarları cəzalandırmaq öhdəliyi də qoyur. Bundan əlavə, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi tərəfindən tətbiq edilən Roma Statutu da soyqırımını beynəlxalq cinayət kimi tanıyır və bu cinayətə görə fərdi cinayət məsuliyyətini təsbit edir. Bu sənədə əsasən, soyqırımı törədən şəxslər, vəzifəsindən və statusundan asılı olmayaraq, beynəlxalq səviyyədə mühakimə olunmalıdırlar. Azərbaycan Respublikasının milli qanunvericiliyində də soyqırımı cinayəti xüsusi yer tutur. Konstitusiyamız insan hüquq və azadlıqlarının qorunmasını ali məqsəd kimi müəyyən edir və bu hüquqların pozulmasına qarşı dövlətin məsuliyyətini təsbit edir. Bununla yanaşı, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 103-cü maddəsi soyqırımını, yəni milli, etnik, irqi və ya dini qrupu bütövlüklə və ya qismən məhv etmək məqsədilə törədilən hərəkətləri (qətl, fiziki/əqli qüsurların yetirilməsi, yaşayış şəraitinin qəsdən pozulması və s.) ağır cinayət kimi təsbit edir və bu əməllərə görə ən ciddi cəzalar nəzərdə tutulur. Cinayət Məcəlləsinə görə soyqırımı törədən şəxslərə 14 ildən 20 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə və ya ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzası nəzərdə tutulur", - deyə parlamentari vurğulayıb.

Müsahibimiz bildirib ki, ermənilər tərəfindən azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımı aktlarına dair kifayət qədər əsaslı sübut və dəlillər olsa da, bəşəriyyət əleyhinə olan bu cinayətlərə münasibətdə təəssüflər olsun ki, adekvat reaksiya verilməyib, Azərbaycana münasibətdə ikili standartlar nümayiş etdirilib:

"Onu da bildirim ki, uzun illərdir Ermənistanın Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi etnik təmizləmə, soyqırımı cinayətləri ilə bərabər, mədəni irsimizə qarşı vandalizm aktlarına da hər hansı reaksiyanın verilməməsi dövlətlərə münasibətdə ayrı-seçkilik və laqeydliyin göstəricisi olmaqla yanaşı beynəlxalq humanitar hüquq prinsiplərinə də ziddir. Erməni millətçilərinin hərəkətlərinə ilk dolğun və hərtərəfli hüquqi-siyasi qiymət ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən verilib. Ümummilli liderin 1998-ci il martın 26-da imzaladığı "Azərbaycanlıların soyqırımı haqqında" Fərman ermənilərin törətdikləri vəhşilikləri dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq üçün önəmli bir vasitə oldu. Bu fərman həmçinin, tarixi həqiqətlərin üzə çıxmasına təkan verən mühüm addım oldu, həmin dəhşətli hadisələrə siyasi qiymət verilərək, 31 mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan edildi.

Qan yaddaşımızın unudulmaması Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin də ən çox diqqət yetirdiyi həssas məqamlardandır. Prezidentin 2009-cu il 30 dekabr tarixli Sərəncamı ilə Quba şəhərində "Soyqırımı memorial kompleksi"nin yaradılması, həmçinin 2018-ci il yanvarın 18-də "1918-ci il azərbaycanlıların soyqırımının 100 illiyi haqqında" Sərəncamın imzalanması sübut edir ki, xalqımıza qarşı törədilən