Azərbaycanın ilk peşəkar qadın opera müğənnisi - Şövkət Məmmədova

Bu gün Azərbaycanın ilk peşəkar qadın opera müğənnisi Şövkət Məmmədovanın anadan olmasından 129 il ötür.

Gundem.today xatırladır ki, Şövkət Həsən qızı Məmmədova 18 aprel 1897-ci ildə Tbilisidə kasıb pinəçi ailəsində dünyaya göz açıb.

Atası Şövkətin musiqiyə qarşı olan istəyini hiss edib, milyonçu Hacı Zeynalabdin Tağıyevin köməkliyi ilə 1910-cu ildə onu Bakıya göndərir.

Şövkət 1911-ci ildə Zeynalabdin Tağıyev və həyat yoldaşı Sonanın köməyi ilə İtaliyanın Milan şəhərində musiqi məktəbinə daxil olur. Lakin 1912-ci ildə ona olan kömək kəsilir və Məmmədova geri qayıtmalı olur. O, təhsilini Tbilisi musiqi məktəbində davam etdirir.

Həmin il Bakının Tağıyev teatrında ilk dəfə professional ifaçı kimi çıxış edir. Üzeyir Hacıbəyovun "Ər və arvad" operettasından bir neçə parça ifa edir. Konsertdən əldə olunan pul Məmmədovanın İtaliyada təhsilini davam etmək üçün işlənməli idi. Lakin qadının örtüksüz səhnədə oxuması Bakının müsəlman icmasını xeyli qəzəbləndirir. Qoçular həm Şövkət Məmmədovanı, həm də onu səhnəyə buraxan dahi bəstəkar Hacıbəyovu öldürmək qərarına gəlirlər, lakin hər ikisi faytona minib Abşeron kəndlərinin birində gizlənir.

1915-ci ildə Şövkət Məmmədova Kiyev Konservatoriyasına (indiki Kiyev Musiqi Akademiyası) daxil olur. Həmin il Milanda tanış olduğu mühəndis Yakov Lyubarski ilə ailə həyatı qurur.

Şövkət Məmmədovanın təşəbbüsü ilə 1923-cü ildə Bakı Teatr Texnikumu (1923-25-ci illərdə direktoru olub) açılıb, not nəşriyyatı təsis edilib. Azərbaycan Opera və Balet Teatrının səhnəsində ilk dəfə 1921-ci ildə "Violetta" ("Traviata", C.Verdi) partiyasında çıxış edib, 1948-ci ilədək (fasilələrlə) teatrın solisti olub. Azərbaycan opera səhnəsində rus və dünya vokal sənətinin ən yaxşı ənənələrini milli musiqi xüsusiyyətləri ilə əlaqələndirib.

O, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin (1-4 çağırış) deputatı olub. İki dəfə "Lenin" ordeni, Qırmızı Əmək Bayrağı və "Şərəf nişanı" ordenləri ilə təltif edilib.

Şövkət Məmmədova 8 iyun 1981-ci ildə Bakıda dünyasını dəyişib.

Xəbər maraqlı gəlib? Sosial şəbəkələrdə paylaşın